ΤΗ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ ΜΗΝ ΤΗΝ ΚΛΑΙΣ...

«Αυτά τα κόκκινα σημάδια στους τοίχους, μπορεί να 'ναι κι από αίμα.
Όλο το κόκκινο στις μέρες μας είναι αίμα,
μπορεί να 'ναι κι απ' το λιόγερμα, που χτυπάει στον απέναντι τοίχο.

Κάθε δείλι τα πράγματα κοκκινίζουν πριν σβήσουν
και ο θάνατος είναι πιο κοντά. Έξω απ' τα κάγκελα,
είναι οι φωνές των παιδιών, και το σφύριγμα του τρένου.

Τότε τα κελιά γίνονται πιο στενά
και πρέπει να σκεφτείς το φως σ' έναν κάμπο με στάχυα,
και το ψωμί στο τραπέζι των φτωχών
και τις μητέρες να χαμογελάνε στα παράθυρα,
για να βρεις λίγο χώρο να απλώσεις τα πόδια σου.

Κείνες τις ώρες, σφίγγεις το χέρι του συντρόφου σου,
γίνεται μια σιωπή γεμάτη δέντρα,
το τσιγάρο κομμένο στη μέση, γυρίζει από στόμα σε στόμα,
όπως ένα φανάρι που ψάχνει το δάσος, βρίσκουμε τη φλέβα
που φτάνει στην καρδιά της άνοιξης, χαμογελάμε,χαμογελάμε, χαμογελάμε...»
Γιάννης Ρίτσος

Συμπληρώθηκαν 17 χρόνια από το θάνατο του ποιητή της Ρωμιοσύνης. Ενός ποιητή που διώχτηκε για τις ιδέες του, γιατί τραγούδησε για το ψωμί και τη λευτεριά του φτωχού. Ενός ποιητή που αγνοείται σήμερα γιατί τάχα ανήκει σε άλλη εποχή. Σαν να άλλαξαν τα πράγματα. Σαν κάποιοι με ένα μαγικό ραβδί να διώξαν τη δυστυχία και τον πόνο στον κόσμο. Αφήστε τα αυτά! Ο Ρίτσος αγνοείται επιδεικτικά γιατί ήταν κομμουνιστής, γιατί, ακόμα χειρότερα, δεν άλλαξε τις ιδέες του κείνες τις δύσκολες τελευταίες του μέρες. Τον αγνοούν άραγε ή και τον πολεμούν; Συμβαίνει και αυτό και μάλιστα στην πόλη που τίμησε με το να ζήσει και να δημιουργήσει σ' αυτή, στο Καρλόβασι της Σάμου. Με απόφαση του τωρινού δημοτικού συμβουλίου αποφασίστηκε να μην γίνουν τα αποκαλυπήρια των προτομών του Ρίτσου και του Σαμιώτη λογοτέχνη και αγωνιστή Σεβαστάκη. Η δικαιολογία, γελοία: Δε θέλουν να γίνει η πλατεία ... νεκροταφείο, επειδή θα ζητηθεί να τοποθετηθούν και άλλες προτομές. Κρίμα. Κάνουν κακό στο Καρλόβασι, όχι στους νεκρούς. Ούτε ο Ρίτσος, ούτε κι ο Σεβαστάκης χρειάζονται προτομές όπως έγραψε η κόρη του Γιάννη Ρίτσου, Έρη.

Και τώρα θυμήθηκα την κηδεία του ποιητή στη Μονεμβάσια. Τυχαίνει να κατάγομαι από τη νότια Λακωνία από τα καμποχώρια της Σκάλας. Μεγάλη πλειοψηφία των Λακώνων , από αταβισμό, είναι βασιλόφρονες. Θυμάμαι όμως πολλούς χωρικούς που γνώριζα ότι ήταν βασιλικοί με ένα κόκκινο γαρούφαλλο να πηγαίνουν για να τιμήσουν τον μεγάλο συμπατριώτη τους. Το ίδιο κάναν και με το Νικηφόρο Βρεττάκο που γεννήθηκε στα Λεβέτσοβα (Κροκεές). Δε σκέφτηκαν τι ήταν ο Ρίτσος, αλλά ότι έγραψε και για το δικό τους το μόχθο, ότι η ίδια γη τους γέννησε και η ίδια θα τους αγκαλιάσει μια μέρα. Με λύπη θα δικαιολογούσα αν τον μισούσαν. Αλλά το κριτήριό τους, τελικά, ήταν καλύτερο από μερικών μορφωμένων. Οι χωρικοί της Λακωνίας ξέρουν πόσο επίκαιρο είναι το έργο του μεγάλου κομμουνιστή Ρίτσου.